Ο Άγιος Παντελεήμων έζησε επί της βασιλείας του Μαξιμιανού (4ος αι. μ.Χ.) και καταγόταν από την Νικομήδεια της Μικράς Ασίας. Ο πατέρας του Ευστόργιος ήταν ειδωλολάτρης και ύστερα έγινε Χριστιανός με τις νουθεσίες του υιού του, ενώ η μητέρα του Ευβούλη προερχόταν από χριστιανική οικογένεια. Όση περιποίηση έκανε ο πατέρας του προς τα είδωλα, τόση προθυμία προς την ορθόδοξο πίστη έδειχνε η μητέρα του, που με στοργή και αγάπη ανέθρεψε τον Παντολέοντα, όπως ονομαζόταν. Του έδινε όχι μόνο υλική τροφή, αλλά και πνευματική. Όμως έμεινε ορφανός από μικρός.
Σπούδασε την ιατρική επιστήμη κοντά σ’ έναν σπουδαίο και δοξασμένο ιατρό, τον Ευφρόσυνο, αλλά την κατά Χριστόν ιατρική τέχνη και πίστη, την έμαθε από τον πρεσβύτερο Άγιο Ερμόλαο, με την οποία (πίστη), αφού επικαλέστηκε τον Χριστό, ανέστησε ένα παιδί, που πέθανε στον δρόμο από δάγκωμα μίας οχιάς. Η θεία πρόνοια ευλόγησε πλουσιοπάροχα την αγαθοεργή δράση του Αγίου, αφού δώρησε σε αυτόν το χάρισμα της θεραπείας κάθε ασθένειας, με μόνη την προσευχή.
Οδηγούμενος για την πίστη του δέσμιος στον Μαξιμιανό, και επειδή ο Άγιος δεν κάμφθηκε καθόλου ούτε με τις υποσχέσεις, ούτε με τις απειλές, για ν’ αρνηθεί την πίστη του Χριστού, διέταξε να χτυπηθεί φοβερά και να φλεχθεί με λαμπάδες. Του εμφανίστηκε όμως ο Χριστός, με την μορφή του Αγίου Ερμολάου, που του έδωσε θάρρος, και φάνηκε ότι ήταν μαζί του στα μαρτύρια, όπως στον βρασμένο μόλυβδο και στην θάλασσα όπου τον έριξαν. Αφού έμεινε αβλαβής από όλα, ρίχνεται στα θηρία, αλλά και από αυτά, σαν άλλος Δανιήλ, παραμένει αλώβητος, οπότε τον δένουν σε τροχό γεμάτο μαχαίρια, που τον άφησαν να πέσει στο έδαφος από ψηλά.
Τέλος, στην τελευταία απόφαση να τον θανατώσουν δια ξίφους, προσευχήθηκε και ακούστηκε η φωνή του Χριστού από τον ουρανό, να τον καλεί «Παντελεήμονα». Λέγεται δε, ότι την στιγμή του αποκεφαλισμού του, χύθηκε γάλα αντί αίματος, και η ελιά στην οποία είχε προσδεθεί, αμέσως καρποφόρησε.
Ποιός άραγε δεν έχει επικαλεστεί τις πρεσβείες, την μεσιτεία και την θεραπευτική δράση του Αγίου Παντελεήμονος; Πόσα θαύματα δεν έχουν γραφεί, άλλα και με προσωπικές εμπειρίες του καθενός, με την ιαματική του χάρη; Κανείς άνθρωπος δεν μπορεί να αμφισβητήσει και να μην αποδεχθεί το πνευματικό μέγεθος του Αγίου. Θαυμάζουμε τον Άγιο Παντελεήμονα για τα μαρτύριά του, για την πίστη του, την ομολογία του και την αγιότητά του. Πίσω όμως απ’ όλα αυτά, διακρίνουμε την σωστή διαπαιδαγώγηση που έλαβε ο Άγιος από την μητέρα του και από τον πνευματικό του πατέρα, τον Άγιο Ερμόλαο.
Η σωστή διαπαιδαγώγηση των παιδιών, είναι χρέος και καθήκον των φυσικών γονέων, αλλά και ευθύνη της πνευματικής μητέρας όλων μας, της Εκκλησίας, αφού τα παιδιά πρέπει αμέσως από την αρχή να ποτίζονται με το γάλα της ευσεβείας. Κατά τον Ιερό Χρυσόστομο, «οι γονείς που παραμελούν την καλή ανατροφή και την σωφροσύνη των παιδιών τους, γίνονται παιδοκτόνοι και ακόμα χειρότεροι, διότι η απώλεια και ο θάνατος αυτός, αφορά την ψυχή και όχι το σώμα των παιδιών τους».
Η μνήμη και η τιμή του Αγίου Παντελεήμονος, ας γίνει επομένως αιτία, ώστε να θέλουμε τα παιδιά μας να προοδεύουν όχι μόνο σωματικά, αλλά και κατά Χριστόν. Να μάθουμε τα παιδιά μας να εμβαπτίζουν τα πάντα στον Θεό, να ανάγουν τα πάντα και να τα προσφέρουν στον Θεό, διαπαιδαγωγώντας τα «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου» (Εφ. 6, 4).
