Ἀγαπητοί μου Πατέρες καί ἀδελφοί,
Παιδιά μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπημένα,
Μεγάλη μέρα ἡ σημερινή! Μεγάλη καὶ χαρμόσυνη! Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας! Κυριακὴ τῆς πίστης μας! Κυριακὴ δοξολογίας πρὸς τὸν Κύριο μας, Ἰησοῦ Χριστό, τὸν μόνο καὶ ἀληθινὸ ὁδηγὸ τῆς Ἐκκλησίας μας! Αὐτὸν ποὺ τὴν ἵδρυσε, τὴν κατηύθυνε ἐπὶ 2000 χρόνια καὶ τὴν προστατεύει ἀπὸ κινδύνους φοβερούς, αἱρέσεις κάθε εἴδους, διωγμοὺς καὶ ἐπιβουλὲς ἐκ μέρους τῶν ἰσχυρῶν τοῦ κόσμου τούτου. Αὐτὸν πού, μέχρι σήμερα, κρατᾶ τὸ τιμόνι της καί, ὅπως ὁ Ἴδιος μᾶς διαβεβαίωσε, θὰ παραμείνει μαζὶ της μέχρι «συντελείας τοῦ αἰῶνος».
Σήμερα, δὲν ἑορτάζουμε ἁπλῶς τὴν διατύπωση μιᾶς δογματικῆς διδασκαλίας. Πανηγυρίζουμε διότι, μέσῳ τῆς διατύπωσης τῆς ὀρθόδοξης διδασκαλίας τῆς Ἐκκλησίας μας, παρέμεινε καὶ παραμένει ὀρθάνοιχτος ὁ δρόμος τῆς σωτηρίας. Ἡ πίστη μας εἶναι ζωή, ἡ ὁποία καταγράφηκε ὡς λόγος, πρῶτα ἀπὸ τοὺς Εὐαγγελιστὲς καὶ κατόπιν, ἀπὸ τοὺς ἁγίους Πατέρες. Ἀλλὰ καὶ ὁ λόγος αὐτὸς γίνεται μὲ τὴ σειρά του δρόμος ζωῆς γιὰ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸν πιστεύουν μὲ ὅλη τους τὴν καρδιὰ καί, κυρίως, τὸν ἐφαρμόζουν.
Ἡ ὀρθόδοξη διδασκαλία εἶναι σήμερα προσιτὴ σὲ ὁποιονδήποτε θελήσει νὰ τὴν γνωρίσει καὶ νὰ τὴ βιώσει. Ἄπειρες οἱ ἐκδόσεις τοῦ Εὐαγγελίου καὶ τῶν πατερικῶν κειμένων. Γεμᾶτο τὸ διαδίκτυο ἀπὸ τὸν εὐαγγελικὸ καὶ τὸν πατερικὸ λόγο. Κύρια, ὅμως, πηγὴ γνώσης, κατανόησης καὶ βιωματικῆς συμμετοχῆς στὴν ὀρθόδοξη πίστη μας παραμένει ἡ ὀρθόδοξη λειτουργικὴ ζωή. Οἱ τελετές, οἱ ἀκολουθίες, τὰ ἱερὰ μυστήρια καί, ὑπεράνω ὅλων, τὸ κορυφαῖο μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας, ἀποτελοῦν μιὰ ζωντανὴ βίβλο ζωῆς, ἡ ὁποία μᾶς καλεῖ σὲ διαρκῆ συμμετοχὴ καὶ συμπόρευση, μὲ τελικὸ προορισμὸ τὴν πνευματικὴ ἀναγέννηση καὶ τὴ σωτηρία μας.
Σὲ κάθε Θεία Λειτουργία καλούμαστε νὰ ἀναφερθοῦμε πρὸς τὸν Θεό, δηλαδὴ νὰ ἀπεγκλωβιστοῦμε ἀπὸ τὰ βάρη αὐτῆς τῆς ζωῆς καὶ νὰ ἀνεβοῦμε πρὸς Ἐκεῖνον, ἐπιζητῶντας τὴν συνάντηση μαζί Του. Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, ἀμέσως μετὰ τὴν ἀνάγνωση τοῦ «Πιστεύω», δηλαδὴ τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως, ξεκινᾶ τὸ οὐσιαστικότερο μέρος τῆς Θείας Λειτουργίας, τὸ μέρος τῆς Ἁγίας Ἀναφορᾶς.
«Στῶμεν καλῶς», λέει ὁ ἱερέας, δηλαδή, «Ἂς σταθοῦμε μὲ προσοχή, ἔχοντας στὴν ψυχή μας εἰρήνη καὶ ἀγάπη».
Σὲ αὐτὴν τὴν ἐλευθερία ἀπὸ κάθε τι τὸ γήινο καὶ στὴν ἀνόρθωση τῆς ὕπαρξής μας μᾶς καλεῖ ὁ ἱερέας, καθὼς ξεκινάει ἡ Ἁγία Ἀναφορά. Καὶ ὁ λαὸς ἀποδέχεται αὐτὴ τὴν πρόσκληση μὲ τὴν ἀπάντηση: «Ἔλαιον εἰρήνης, θυσίαν αἰνέσεως».
Μὲ τὴ φράση αὐτή, ὅλοι οἱ πιστοὶ προσέρχονται πρὸς τὸ μυστήριο, ἔχοντας προσφέρει στὸν Θεὸ καὶ στοὺς ἀνθρώπους ἔλεος, δηλαδὴ ἀγάπη, ποὺ ἀποτελεῖ καρπὸ τῆς ἐσωτερικῆς εἰρήνης. Σὲ αὐτὴ τὴν κατάσταση μᾶς περιμένει ὁ Κύριος, ὥστε αὐτὸ ποὺ θὰ ἀκολουθήσει νὰ μὴν ἀποτελεῖ θυσία ζώων ὅπως συνέβαινε παλιά, ἀλλὰ θυσία ταπεινοφροσύνης καὶ δοξολογίας πρὸς τὸν Θεό.
«Ἐλᾶτε λοιπόν, μᾶς καλεῖ ὁ ἱερέας, νὰ ὑψώσουμε τὶς καρδιές μας πρὸς Ἐκεῖνον». «Ἄνω σχῶμεν τὰς καρδίας».
«Ἐλᾶτε λοιπόν, μᾶς καλεῖ καὶ πάλι, ὅλη μας ἡ ζωὴ νὰ εἶναι μιὰ διαρκὴς εὐχαριστία πρὸς Ἐκεῖνον, διότι τὰ πάντα ἀποτελοῦν δωρεὰ καὶ εὐεργεσία δική Του». «Εὐχαριστήσωμεν τῷ Κυρίω».
Καὶ ὅλοι μας, μὲ μιὰ φωνή, τὸ ὁμολογοῦμε: «Ἔτσι πρέπει νὰ γίνει. Αὐτὴ ἡ εὐχαριστία εἶναι τὸ ἄξιον καὶ τὸ δίκαιον».
Αὐτὴ ἀκριβῶς τὴ φράση τῶν πιστῶν παραλαμβάνει ὁ ἱερέας, ὁ ὁποῖος, κρατῶντας μυστικὰ στὰ χέρια του τὴν πίστη καὶ τὴν φλεγόμενη ἀπὸ τὸν πόθο τῆς συνάντησης μὲ τὸ Θεὸ καρδιά μας, ἀρχίζει τὴν ἀνάβασή του πρὸς τὰ ἐπουράνια, ἀπαγγέλοντας τὴν ὑπέροχη εὐχὴ τῆς Ἁγίας Ἀναφορᾶς:
«Ἄξιο καὶ δίκαιο εἶναι νὰ σὲ ὑμνοῦμε, νὰ σὲ εὐλογοῦμε, νὰ σὲ δοξολογοῦμε, νὰ σὲ εὐχαριστοῦμε καὶ νὰ σὲ προσκυνοῦμε σὲ κάθε τόπο ποὺ κυβερνᾶ ἡ πρόνοιά σου. Γιατὶ ἐσύ εἶσαι Θεός, ποὺ δὲν μποροῦμε νὰ ἐκφράσουμε μὲ τὸ λόγο, οὔτε νὰ σὲ βάλουμε στὸ νοῦ μας, οὔτε νὰ σὲ δοῦμε μὲ τὰ μάτια, οὔτε νὰ σὲ καταλάβουμε· δὲν ἀλλάζεις ποτὲ καὶ εἶσαι πάντα καὶ παντοῦ ὁ ἴδιος, ἐσὺ καὶ ὁ μονογενής σου Υἱὸς καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα σου. Σὺ ἀπὸ τὸ μὴδὲν μᾶς ἔδωσες ὕπαρξη κι ὅταν ξεπέσαμε πάλι μᾶς σήκωσες καὶ δὲν ἔπαψες νὰ κάνεις τὰ πάντα, ὥσπου μᾶς ἀνέβασες στὸν οὐρανὸ καὶ μᾶς χάρισες τὴ μέλλουσα βασιλεία σου. Γιὰ ὃλα αὐτά, Ἐσένα εὐχαριστοῦμε, τὸν Πατέρα καὶ τὸν Μονογενῆ σου Υἱὸ καὶ τὸ Ἅγιὸ Πνεῦμα· γιὰ ὃλα αὐτά, ὅσα ξέρουμε καὶ ὅσα δὲν ξέρουμε, γιὰ ὅσες βλέπουμε καὶ ὅσες δὲν βλέπουμε εὐεργεσίες, ποὺ ἔκαμες σὲ ἐμᾶς».
Ὅλο τὸ σχέδιο τῆς Θείας Οἰκονομίας περιλαμβάνεται, ἀδελφοί μου, σὲ αὐτὴν τὴν ὑπέροχη εὐχή. Μιὰ εὐχή, ποὺ ξεκινᾶ μὲ δοξολογία πρὸς τὸν Τριαδικὸ Θεό. Αὐτὸν πού, ἀπὸ τὴν ἀνυπαρξία, ἔφερε στὴν ὕπαρξη τὸν κόσμο ὁλόκληρο καὶ τὸν καθέναν ἀπὸ μᾶς ὥστε νὰ μᾶς κάνει συμμέτοχους στὴν ἀνέκφραστη καὶ ἄπειρη χαρά Του. Αὐτὸν πού, ἀκόμη καὶ ὅταν Τὸν ἐγκαταλείψαμε καὶ ὁδηγηθήκαμε στὴν πτώση τῆς ὕπαρξής μας, δὲν ἀπομακρύνθηκε ἀπὸ μᾶς καὶ ἔκανε τὰ πάντα γιὰ νὰ μᾶς ξαναδεῖ ὡς τέκνα Του στὴν οὐράνια βασιλεία. Πῶς νὰ μὴν εὐχαριστήσουμε ἕναν τέτοιο Πατέρα, ποὺ θυσίασε τὸν Μονογενῆ του Υἱὸ καὶ ἀπέστειλε τὸ Πνεῦμα του τὸ Ἅγιον, τὴν πηγὴ κάθε προστασίας, ἡ ὁποία διαρκῶς μᾶς ἐπισκιάζει καὶ μᾶς γεμίζει δωρεὲς ποὺ ἀντιλαμβανόμαστε ἀλλὰ καὶ δωρεές, ἴσως τὶς περισσότερες, ποὺ δὲν ἀντιλαμβανόμαστε; Πῶς νὰ μὴν δοξολογήσουμε ἕναν Θεό, ποὺ καταδέχεται νὰ δεχτεῖ ἀπὸ τὰ χέρια μας αὐτὰ τὰ ὑλικὰ δῶρα, τὸν ἄρτον καὶ τὸν οἶνον, καὶ νὰ τὰ μεταβάλλει σὲ δικό Του Σῶμα καὶ δικό Του Αἷμα γιὰ τὴ σωτηρία μας;
Τὴν ὥρα αὐτὴ δὲν εἴμαστε μόνοι. Χιλιάδες ἀρχάγγελοι καὶ ἑκατομμύρια ἄγγελοι, τὰ Χερουβεὶμ καὶ τὰ Σεραφείμ, ἵπτανται γύρω ἀπὸ τὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ καὶ ψάλλουν θριαμβευτικὰ τὸν τρισάγιο ὕμνο:
«Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος Κύριος Σαβαὼθ· πλήρης ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ τῆς δόξης σου. Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις».
Πόσο μεγαλειώδης εἶναι αὐτὴ τὴ στιγμή! Οὐρανὸς καὶ γῆ, ὁρατὸς καὶ ἀόρατος κόσμος, ἄγγελοι καὶ ἄνθρωποι, ὅλοι καὶ ὅλα ἑνωμένα βρίσκουν ὡς κέντρο τους τὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος μᾶς καλεῖ νὰ ἀναλογιστοῦμε πώς, τὴν ὥρα ποὺ ψάλλουμε τὸν τρισάγιο ὕμνο, παίρνουμε τὴ φωνὴ τῶν ἀγγέλων ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι παίρνουν τὴ δική μας φωνή. Ὁ χῶρος τοῦ ναοῦ, μέσα στὸν ὁποῖο βρισκόμαστε, ἀποτελεῖ καθρέφτισμα τοῦ οὐρανοῦ. Ἡ ψαλμωδία ἀντηχεῖ τὴν ἐπουράνια δοξολογία. Εἴμαστε ἄνθρωποι, ἀλλὰ τὴν ὥρα αὐτὴ ἀναλογιζόμαστε πῶς εἴμαστε πλασμένοι νὰ μεταβληθοῦμε σὲ ἐπίγειους ἀγγέλους καὶ νὰ γίνουμε, ἔστω καὶ γιὰ λίγο, αὐτὸ γιὰ τὸ ὁποῖο πλαστήκαμε: Τέκνα Θεοῦ πάναγνα καὶ εὐγνώμονα, ποὺ διαρκῶς δοξολογοῦν τὸν ἐπουράνιο Πατέρα γιὰ τὸ δῶρο τῆς ζωῆς ποὺ δὲν τελειώνει ποτέ.
Ἀδελφοί μου,
Ἡ σημερινὴ ἡμέρα, μόνον εὐγνωμοσύνη πρέπει νὰ προκαλεῖ στὴν καρδιά μας γιὰ τὸ μεγάλο δῶρο τῆς ὀρθόδοξης πίστης ποὺ ἀξιωθήκαμε. Πόσοι ἀλήθεια ἄνθρωποι σὲ αὐτὴ τὴ γῆ ἔχουν τὸ προνόμιο νὰ γεννηθοῦν, ἔχοντας ὀρθάνοιχτο ἐνώπιόν τους τὸν δρόμο ποὺ ὁδηγεῖ πρὸς τὸν οὐρανό; Πόσοι ἄνθρωποι ἀξιώνονται, σὲ κάθε δυσκολία τῆς ζωῆς τούς, σὲ κάθε θλίψη, σὲ κάθε δοκιμασία, νὰ ἔχουν ἐνώπιόν τους ἀνοιχτὸ τὸν οὐρανὸ καὶ νὰ στρέφουν πρὸς ἐκεῖ τὴν καρδιά τους, ἔχοντες βέβαιη τὴ δωρεὰ τῆς ἐνίσχυσης καὶ τῆς παρηγοριᾶς;
Ἂς μεταβάλλουμε τὴ σημερινὴ μέρα σὲ ἕνα ξεκίνημα ἀκόμη ἐντονότερου πνευματικοῦ ἀγώνα, ἀκόμη μεγαλύτερης δοξολογίας πρὸς τὸν Θεό, ἀκόμα ἰσχυρότερης ἀπόφασης γιὰ ἔμπρακτη ἐφαρμογὴ τῆς διδασκαλίας τῆς ὀρθόδοξης πίστης μας, ὥστε, ἡ κάθε μέρα τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς νὰ γίνεται ἕνα ἀκόμα βῆμα πρὸς τὴν ὑπέρλαμπρη χαρὰ τῆς ζωηφόρου Ἀνάστασης τοῦ Κυρίου μας. Ἀμήν.
Μὲ ὅλη μου τὴν πατρικὴ ἀγάπη,
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΑΣ
† Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ
