Ἀγαπητοί μου Πατέρες καί ἀδελφοί,
Παιδιά μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπημένα,
Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ἑβδομάδος ποὺ μᾶς πέρασε, ὁλοκληρώθηκε ἡ χαρμόσυνη Ἀναστάσιμη περίοδος. Αὐτό, βεβαίως, δὲν σημαίνει ὅτι στέρεψε καὶ ἡ πηγὴ τῆς Ἀναστάσιμης χαρᾶς. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἡ Ἐκκλησία τοῦ Ἀναστάντος Χριστοῦ καὶ ἡ ὕπαρξή της ἔχει ὡς θεμέλιο τὸ πανάχραντο Ἀναστημένο Σῶμα Του.
Μόλις πρὶν ἀπὸ τρεῖς ἡμέρες γιορτάσαμε τὴν Ἀνάληψη τοῦ Κυρίου, τὸ τελευταῖο γεγονὸς τῆς ἐπίγειας παρουσίας Του. Ἀπὸ τὴν ἡμέρα ἐκείνη καὶ μετά, ὁ Κύριος, μέχρι σήμερα καὶ μέχρι τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος, εἶναι διαρκῶς παρὼν ἀνάμεσά μας μὲ τρόπο ἀόρατο καὶ μυστικό. Εἶναι τὸ ζωντανὸ Πρόσωπο ποὺ ἀποδέχεται τὶς προσευχές μας, εἶναι ἡ ὁλοζώντανη παρουσία ποὺ μᾶς ἐνισχύει στοὺς ἀγῶνες μας, εἶναι ἡ ἀκράδαντη ἐλπίδα καὶ παρηγοριὰ κατὰ τὴν ὥρα τῶν πειρασμῶν καὶ τῶν θλίψεων.
Παρ ὅλα αὐτά, ὁ κάθε πιστὸς Χριστιανὸς καλεῖται νὰ ἀνταπεξέλθει σὲ ἕναν διαρκῆ ἀγῶνα ὑπερβάσεως μιᾶς ἀπουσίας καὶ νὰ ἐπιβεβαιώνει μὲ τὴν πίστη καὶ τὴν πνευματική του ζωὴ μιὰ παρουσία. Ἔτσι εἶναι ἀδελφοί μου! Οἱ αἰσθήσεις μας δὲν μποροῦν νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν διαρκῆ παρουσία τοῦ Χριστοῦ ἀνάμεσά μας. Αὐτό, ὅμως, ποὺ δὲν καταφέρνουν οἱ αἰσθήσεις μας, μπορεῖ νὰ τὸ ἀναπληρώσει ἡ βαθιὰ πίστη, ἡ θερμὴ προσευχὴ καὶ ἡ συμμετοχή μας στὰ Ἅγια Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτὰ εἶναι ποὺ καθιστοῦν τὴν ἀνθρώπινη ὕπαρξη βέβαιη πὼς ὁ Κύριός μας δὲν ἄφησε καὶ δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ ἀφήσει μόνο τὸν ἄνθρωπο καὶ πὼς ἡ παρουσία Του ἀποτελεῖ γιὰ τὸν καθέναν ἀπὸ ἐμᾶς διαρκῆ πηγὴ χαρᾶς καὶ ἐνδυναμώσεως.
Στὴν σημερινὴ Ἀποστολικὴ περικοπή, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἀποχαιρετᾶ γιὰ πάντα τοὺς μαθητές του καὶ πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἐφέσου. Τοὺς προετοιμάζει γιὰ τὴν ὀδύνη τοῦ ἀποχωρισμοῦ καὶ τοὺς παρηγορεῖ ἐν ὄψει τῶν δυσκολιῶν καὶ τῶν πειρασμῶν ποὺ θὰ γνωρίσει ἡ χριστιανικὴ κοινότητα. Δύο συμβουλές τους δίνει, συμβουλὲς πολύτιμες:
«Προσέχετε», τοὺς λέει, «νὰ φροντίζετε τὸ ποίμνιό σας μὲ τὸν ἴδιο τρόπο καὶ τὴν ἴδια αὐτοθυσία ποὺ φρόντισε ὁ Κύριος τὴν Ἐκκλησία Τοῦ» (Πρ. 20:28).
Καὶ ἀμέσως μετά, δίνει τὴν δεύτερη συμβουλή: «Ἀγρυπνεῖτε, λέει, γιὰ νὰ προστατέψετε τὴν Ἐκκλησία ἀπὸ ἐκείνους ποὺ θὰ θελήσουν νὰ τὴν καταστρέψουν μὲ τὶς πλανεμένες διδασκαλίες τους» (Πρ. 20:30-31). Ἡ ἐνάρετη ζωὴ καὶ ὀρθὴ πίστη λοιπόν, κρατοῦν ἀνοιχτὸ τὸν δρόμο συναντήσεως μὲ τὸν Χριστό.
Ἀλλὰ καὶ ἡ Εὐαγγελικὴ περικοπὴ περιλαμβάνει σήμερα ἕναν ἀποχωρισμὸ ἀλλὰ καὶ μιὰ παρηγοριά. Πρόκειται γιὰ ἀπόσπασμα τῆς ἀρχιερατικῆς προσευχῆς τοῦ Κυρίου μας ἀπὸ τὸ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιο, λίγο πρὶν τὸ Ἅγιο Πάθος Του. Παρακαλεῖ ὁ Χριστὸς τὸν ἐπουράνιο Πατέρα νὰ ἐνισχύει ἐκείνους ποὺ θὰ συνεχίσουν τὸ ἔργο Του ἐπὶ γῆς, ὥστε νὰ μὴν μείνουν ποτὲ ἀνυπεράσπιστοι καὶ ἐκτεθειμένοι στοὺς πειρασμούς.
Μὲ μιὰ ἀναγγελία ξεκινᾶ ἡ σημερινὴ Εὐαγγελικὴ περικοπή: «Πατέρα, ἔφτασε ἡ ὥρα» (17:1).
Ποιά ὥρα ἐννοεῖ ὁ Κύριος; Τὴν ὥρα τῆς δόξας Του. Καὶ τί περιλαμβάνει ἡ δόξα αὐτή; Τὴν ἀποκάλυψη τῆς ἀγάπης Του γιὰ τοὺς ἀνθρώπους. Μιᾶς ἀγάπης ὁλοκληρωτικῆς, ποὺ συγκαταβαίνει στὴν ἀνθρώπινη ἐξαθλίωση καὶ ἡ ὁποία, σὲ λίγο, θὰ κορυφωθεῖ στὸν Σταυρὸ (17:1-3). Ἀπὸ τότε, ἡ φράση αὐτὴ ἀκούγεται διαρκῶς, σὲ κάθε Θεία Λειτουργία, μόνον ποὺ τώρα ἀπευθύνεται σ΄ ἐμᾶς; «Παιδιά μου, ἔφτασε ἡ ὥρα».
Πλησιάζει ἡ ὥρα, ὅπου θὰ δεχθοῦμε μέσα μᾶς τὸν ἴδιο τόν Χριστὸ καὶ θὰ γίνουμε μέτοχοι τῆς δόξας Του, μέτοχοι τῆς ἀγάπης Του. Γι΄ αὐτὸ καί, λίγο πρὶν τήν τελευταία φάση τῆς προετοιμασίας τῶν Τιμίων Δώρων, ὁ ἱερέας αἰσθάνεται τὸ μεγαλεῖο τοῦ Μυστηρίου ποὺ ἐπιτελεῖ, προσεύχεται καὶ παραδίδει τὸ ἔργο του ἐξαγιασμοῦ ὅλων μας στὰ χέρια τοῦ Κυρίου, τοῦ ἐσφαγμένου Ἀρνίου, λέγοντας:
«Πρόσεξέ μας, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ Θεός μας, ἀπὸ τὸ ἅγιο κατοικητήριό σου κι ἀπὸ τὸν ἔνδοξο θρόνο τῆς βασιλείας σου, κι ἔλα νὰ μᾶς ἁγιάσης· ἐσὺ ποὺ κάθεσαι μὰζὶ μὲ τὸν Πατέρα στοὺς οὐρανοὺς καὶ ἀοράτως εἶσαι ἐδῶ μαζί μας· καὶ κάνε μας ἄξιους γιὰ νὰ μᾶς μεταδώσης μὲ τὸ παντοδύναμο χέρι σοῦ τὸ ἄχραντο σῶμα σου καὶ τὸ τίμιο αἷμα σου, καὶ μὲ τὰ χέρια τὰ δικά μας σ᾿ ὅλο τὸν λαό».
Ὅ,τι συμβαίνει αὐτὴ τὴν στιγμὴ στὸν Ἱερό Ναὸ ἁγιάζεται ἀπὸ τὴν πηγὴ τῆς ἁγιότητος, τὸν Κύριο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό, τὸ δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, τὸ ὁποῖο βρίσκεται ὑπεράνω κάθε τόπου, κάθε ἔννοιας χρόνου καὶ κάθε ἀνθρωπίνου συλλογισμοῦ. Κι ὅμως: Ὁ ὑπεράνω τῶν πάντων Θεὸς βρίσκεται συγχρόνως μαζί μας ἐδῶ καὶ τώρα, ὅπου πραγματοποιεῖται ἡ Θεία Λειτουργία. Καὶ ὄχι μόνον μαζί μας ἀλλὰ καὶ μέσα μας. Σὲ λίγο, δὲν θὰ συναντηθοῦμε ἁπλῶς ἀλλὰ θὰ ἑνωθοῦμε μαζί Του. Ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, μὲ τὰ πανάγια χέρια Του, θὰ παραδώσει στὸν ἱερέα τὸν ἴδιο Του τὸν ἑαυτό, ὥστε νὰ Τὸν ὑποδεχθοῦμε καὶ ὅλοι ἐμεῖς.
Εἶναι τώρα ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποία ὁ ἱερέας, ὑψώνοντας τὸν ἅγιον ἄρτον, ἐκφωνεῖ: «Προσχωμεν· τὰ ἅγια τοῖς ἁγίοις». Δηλαδή, «Προσοχὴ μεγάλη· τὰ ἅγια προορίζονται γιὰ τοὺς ἁγίους».
Ἀλήθεια, βρίσκεται ἀνάμεσα μας κάποιος Ἅγιος, ὥστε νὰ δικαιοῦται νὰ δεχτεῖ τὰ πανάγια Τίμια Δῶρα; Μόνον ὁ Χριστὸς εἶναι Ἅγιος, ἀλλὰ καὶ ἡ πηγὴ τῆς ἁγιότητος. Μόνον Ἐκεῖνος εἶναι σὲ θέση νὰ ἐξαγιάσει τὸν ἄνθρωπο. Ἅγιοι δὲν εἴμαστε, γνωρίζουμε ὅμως τὸν δρόμο τῆς ἁγιότητος, ὅπως τὸν περιγράφει τὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὸν ὁρίζει τὸ παράδειγμα τῶν θεοφόρων Ἁγίων μας. Πρόκειται γιὰ τὸν δρόμο τῆς ταπεινοφροσύνης, τῆς βαθιᾶς πίστεως, τοῦ διαρκοῦς ἀγῶνα ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τῆς διαρκοῦς μετοχῆς στὰ Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, μέσῳ τῶν ὁποίων, τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μᾶς ἐξαγιάζει. Ἐὰν δὲν παρεκκλίνουμε ἀπὸ αὐτὸν τὸν δρόμο, ὅλη μας ἡ ζωὴ εἶναι πορεία πρὸς τὴν ἁγιότητα. Ἁγίους, λοιπόν, ὀνομάζει ἡ Ἐκκλησία μας τοὺς συνεπεῖς ὁδοιπόρους αὐτοῦ τοῦ δρόμου καὶ αὐτοὺς καλεῖ νὰ γευθοῦν, ἤδη ἀπὸ αὐτὴν τὴν ζωή, τὴν τέλεια ἁγιότητα μέσῳ τῆς συμμετοχῆς στὸ Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Γι΄ αὐτὸ καὶ ἐμεῖς, ἔχοντας ἐπίγνωση τῆς ἀδυναμίας καὶ τῆς ἀτέλειας ποὺ μᾶς διακρίνει, ἀπαντοῦμε στὸν ἱερέα: «Ἕνας εἶναι ἅγιος, ἕνας εἶναι Κύριος, ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ποὺ μᾶς ἑνώνει μὲ τὴν δόξα τοῦ Θεοῦ Πατέρα. Ἀμήν.
Ἀδελφοί μου,
Δὲν ὑπάρχουν λόγια γιὰ νὰ περιγραφεῖ τὸ Μυστήριο τῆς ἑνώσεως μὲ τὸν Χριστό μας μέσῳ τῆς Θείας Κοινωνίας. Δὲν ὑπάρχουν ὅμως καὶ οἱ δυνάμεις, ὥστε νὰ μᾶς καταστήσουν ἀξίους νὰ δεχτοῦμε τὴν μεγάλη αὐτὴ δωρεά. Ἡ ζωή μας εἶναι διαρκῶς διχασμένη ἀνάμεσα στὸν πόθο τῆς καρδιᾶς μας νὰ ζοῦμε διαρκῶς κοντὰ στὸν Χριστὸ καὶ στὶς ἀδυναμίες μας πού, καθημερινά, μᾶς κρατοῦν ἐγκλωβισμένους στὶς μικρὲς καὶ μάταιες ἀπολαύσεις τοῦ κόσμου τούτου.
Ὅσο βρισκόμαστε στὴν ζωὴ αὐτή, θὰ βιώνουμε αὐτὴν τὴν σύγκρουση. Διαρκῶς θὰ ἔρχονται στιγμές, κατὰ τὶς ὁποῖες ἡ ψυχή μας, ἀπέναντι στὰ πεπυρωμένα βέλη τοῦ «Πονηροῦ» θὰ ζητᾶ ἀπεγνωσμένα τὴν θεία παρουσία. Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, ἡ συμμετοχή μας στὴν Θεία Λειτουργία δὲν μπορεῖ νὰ προέρχεται ἁπλῶς καὶ μόνο ἀπὸ μιὰ θρησκευτικὴ ὑποχρέωση, ἀλλὰ ἀπὸ μιὰ βαθιὰ ἀνάγκη νὰ νιώθουμε διαρκῶς μέσα μας τὸν Κύριο καὶ Σωτῆρα μας. Ἐκεῖνον, ποὺ παραβλέπει τὰ λάθη μας καὶ μᾶς δίνει διαρκῶς νέες εὐκαιρίες. Ἐκεῖνον ποὺ ἔχει τὴν δύναμη νὰ ἀδρανοποιεῖ κάθε δαιμονικὴ προσβολή. Ἐκεῖνον, ποὺ εἶναι σὲ θέση νὰ μᾶς κάνει μετόχους τῆς ἁγιότητός Του καὶ συγκληρονόμους τῆς Βασιλείας Του.
Ἂς μὴν στεροῦμε, λοιπόν, τὸν ἑαυτό μας ἀπὸ τὴν μεγάλη αὐτὴ δωρεὰ καὶ ἂς μὴν μείνουμε ἀδρανεῖς στὸ προσκλητήριο τοῦ μεγάλου αὐτοῦ Μυστήριου. Ἡ δόξα τῆς Βασιλείας Του μᾶς περιμένει. Ἀμήν.
Μὲ ὅλη μου τὴν πατρικὴ ἀγάπη,
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
+ Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ
