Ἀγαπητοί μου Πατέρες καί ἀδελφοί,
Παιδιά μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπημένα,
Κάθε φορὰ ποὺ ὁλοκληρώνεται ἡ Θεία Λειτουργία, ἔχουμε τὴν αἴσθηση πὼς κάτι τελείωσε καί, πλέον, καλούμαστε νὰ ἐπιστρέψουμε στὴν καθημερινότητά μας. Αἰσθανόμαστε κάπως σὰτὸν Ἰάκωβο, τὸν Πέτρο καὶ τὸν Ἰωάννη, οἱ ὁποῖοι ἀνέβηκαν στὸ ὅρος Θαβώρ, βρέθηκαν μάρτυρες τῆς ὑπέρλαμπρης Μεταμόρφωσης τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐπέστρεψαν στὸν κόσμο μὲ τὴν αἴσθηση πὼς βίωσαν κάτι ἀνεπανάληπτο.
Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, ὅμως, διδάσκουν πὼς ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου δὲν εἶχε ὡς μοναδικὸ σκοπὸ τὴν ἀποκάλυψη τῆς θεότητός του. Κύριος σκοπὸς τοῦ μοναδικοῦ αὐτοῦ γεγονότος ἦταν νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ Μαθητὲς μὲ ἀποθέματα πίστης, ἐν ὄψει τοῦ σκανδαλισμοῦ, ποὺ σὲ λίγο θὰ ὑφίσταντο, βλέποντας τὸν ἀγαπημένο τους Διδάσκαλο αἱμόφυρτο πάνω στὸν Σταυρό.
Τὸ γεγονὸς τῆς Μεταμορφώσης τοῦ Σωτῆρος, τὸ ὁποῖον ἑορτάσαμε στὶς ἀρχὲς αὐτοῦ τοῦ μῆνα, μᾶς ἀφορᾶ προσωπικὰ καθώς, σὲ κάθε Θεία Λειτουργία, γινόμαστε κι ἐμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνεβαίνουν στὸ ὑψηλὸ ὅρος τοῦ ὑπέρτατου μυστηρίου τῆς Ἐκκλησίας μας καὶ ἀπολαμβάνουν τὶς δωρεὲς τῆς Χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, μὲ κορυφαία τὴν δωρεὰ τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ, μέσῳ τῆς Θείας Μεταλήψεως. Ὅπως τότε, ἔτσι καὶ σὲ κάθε Θεία Λειτουργία, τὸ «Δι΄ εὐχῶν» τῆς τελικῆς ἀπολύσεως δὲν σηματοδοτεῖ τὸ τέλος μιᾶς ἀποκάλυψης ἀλλὰ τὴν ἀρχὴ μιᾶς ἀποστολῆς.
Στὴ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπή, ὁ ἀπόστολος Παῦλος, γράφοντας πρὸς τοὺς Φιλιππησίους, περιγράφει μὲ ἀκρίβεια τὴν ἀποστολὴ αὐτὴ καί, οὐσιαστικά, μᾶς ἀποκαλύπτει τὶς διαστάσεις τῆς Θείας Λειτουργίας, ἡ ὁποία συνεχίζεται μὲ ἕναν ἄλλο τρόπο, μόλις διέλθουμε ἀπὸ τὴν ἔξοδο τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ.
Ὁ μέγας Ἀπόστολος φροντίζει, μὲ τὴ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπή, νὰ συνδέσει τὸν Χριστὸ μὲ τὴν καθημερινότητα καὶ τὶς διαπροσωπικὲς σχέσεις τοῦ καθενὸς ἀπὸ μᾶς, λέγοντας: «Νὰ ὑπάρχει μεταξύ σας τὸ ἴδιο φρόνημα ποὺ εἶχε κι ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ὁ ὁποῖος…τὰ ἀπαρνήθηκε ὅλα καὶ πῆρε μορφὴ δούλου· …Ὄντας πραγματικὸς ἄνθρωπος, ταπεινώθηκε θεληματικά, ὑπακούοντας στὸν Θεὸ Πατέρα μέχρι θανάτου, καὶ μάλιστα θανάτου σταυρικοῦ….Έτσι, στὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ, ὅλα τὰ ἐπουράνια, τὰ ἐπίγεια καὶ τὰ ὑποχθόνια θὰ προσκυνήσουν καὶ κάθε γλῶσσα θὰ ὁμολογήσει ὅτι Κύριος εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός, γιὰ νὰ δοξάζεται ἔτσι ὁ Θεὸς Πατέρας» (Φίλ. 2:5-11).
Τί ἀντιλαμβανόμαστε ἀπὸ τὴν περικοπὴ αὐτή; Πρῶτον, πὼς ὁ Χριστὸς ἦρθε στὴ γῆ ὡς ὁ ταπεινότερος τῶν ἀνθρώπων καὶ πὼς ἡ θεότητά Του δὲν ὑπῆρξε γι΄ Αὐτὸν αἰτία ἐπιδείξεως δυνάμεως καὶ ἄσκησης ἐξουσίας ἀλλὰ προσφορᾶς καὶ διακονίας. Δεύτερον, πὼς σὲ μᾶς ἐναπόκειται νὰ ἀποφασίσουμε ἐάν, μὲ τὸν τρόπο ποὺ ἐνεργοῦμε καὶ σχετιζόμαστε μὲ τοὺς ἀνθρώπους, θὰ ἀποτελοῦμε μέσον ἀποκάλυψης τοῦ ἴδιου τοῦ Χριστοῦ στὸν κόσμο ἢ θὰ ζήσουμε στὴν καθημερινότητά μας σὰ νὰ μὴν ἐπηρεαστήκαμε, ἔστω καὶ στὸ ἐλάχιστο ἀπὸ τὴν ἐμπειρία τῆς Θείας Λειτουργίας, μὲ ἀποτέλεσμα, Ἐκεῖνος νὰ παραμείνει ξένος καὶ μακρινός, τόσο γιά μᾶς, ὅσο καὶ γιὰ τοὺς γύρω μας.
Ὑπάρχει ὅμως καὶ κάτι τρίτο, ποὺ ἀναδεικνύει τὴν μεγάλη μας εὐθύνη: Ὁ ἀπόστολος Παῦλος μας καλεῖ, οὐσιαστικά, νὰ γίνουμε ἱεραπόστολοι καί, μέσῳ τοῦ ἤθους καὶ τῶν πράξεών μας, νὰ δοξαστεῖ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ στὸ «ἐδῶ» καὶ τὸ «τώρα». Στὴν ἀνθρώπινη ἱστορία, μία φορὰ ἀποκαλύφθηκε ὁ Χριστός. Μετὰ τὴν Ἀνάσταση καὶ τὴν ἵδρυση τῆς Ἐκκλησίας Του, ἡ ἀποκάλυψή Του πραγματοποιεῖται μέσα στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τὰ μέλη τοῦ Σώματός Του, δηλαδὴ ἀπὸ ἐμᾶς τοὺς ἴδιους. Ὅσο σκεφτόμαστε ὅπως Αὐτός, ὅσο ἐνεργοῦμε ὅπως Αὐτός, ὅσο ἐμπιστευόμαστε τὸν Θεὸ ὅπως Αὐτὸς ἐμπιστεύτηκε τὸν ἐπουράνιο Πατέρα Του καὶ Πατέρα μας, ὅσο ἡ ἀγάπη μας ὑπερβαίνει τὰ μεγάλα λόγια καὶ τὶς καλὲς προθέσεις καὶ μεταβάλλεται σὲ ἔργα καὶ θυσία γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ συνανθρώπου μας, τόσο ὁ Χριστὸς ἐπανέρχεται στὴ γῆ καὶ διδάσκει τὴ σύγχρονη οἰκουμένη μέσα ἀπὸ τὸ δικό μας παράδειγμα.
Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς Θείας Λειτουργίας, ὁ Κύριος ὑπῆρξε συγχρόνως ὁ ἱερέας ἀλλὰ καὶ ὁ ἀμνὸς τῆς θυσίας. Μυστικά, Τὸν ἀκολουθήσαμε στὴ ζωή, τὸ Πάθος καὶ τὴν Ἀνάστασή Του. Βρεθήκαμε μαζί Του στὸν Μυστικὸ Δεῖπνο καὶ κοινωνήσαμε τὸ Σῶμα καὶ τὸ αἷμα Του. Ἀλλοιωθήκαμε ἀπὸ τὴ Χάρη καὶ τὸ φῶς τοῦ προσώπου Του. Τώρα, καλούμαστε νὰ ἐπιστρέψουμε στὸν κόσμο αὐτὸ ποὺ λάβαμε ἀπὸ τὸν Θεό.
Ὅσο ἐξελισσόταν τὸ Μυστήριο, βρισκόμασταν σὲ προσωπικὴ ἐπαφὴ μὲ τὸν ἴδιο τόν Χριστό. Βγαίνοντας στὸν κόσμο, ἀναζητοῦμε τὸν ἴδιο τόν Χριστὸ στὰ πρόσωπα τῶν ἀδελφῶν μας. «Εἶδες τὸν ἀδελφό σου; Εἶδες Κύριον τὸν Θεόν σου», διδάσκει ὁ ἀββᾶς Κλήμης στὸ Γεροντικό.
Ἡ ἴδια Θεία Λειτουργία, ὅμως, ἐπεκτείνεται καὶ στὰ ὑλικὰ στοιχεῖα αὐτοῦ τοῦ κόσμου, ἀφοῦ, διὰ τῆς Χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὁ ἄρτος καὶ ὁ οἶνος μεταβλήθηκαν σὲ Σῶμα καὶ Αἷμα Χριστοῦ. Ὁ Κύριος θέλησε νὰ ἔρθει σὲ ἐπαφὴ μαζί μας μέσα ἀπὸ τὰ ὑλικὰ στοιχεῖα αὐτοῦ τοῦ κόσμου. Ἐκεῖνος ἐπέλεξε, ὁ κόσμος ποὺ μᾶς περιβάλλει, νὰ καθίσταται μέσον δικῆς Του ἀποκάλυψης καὶ συνάντησης μαζί Του. Ἡ ἐπιθυμία Του αὐτή μᾶς φέρνει μπροστὰ σὲ μία ἄλλη μεγάλη ἀλήθεια: Ὁ κόσμος γύρω μας εἶναι ἱερός, διότι, μέσῳ αὐτοῦ, ἀποκαλύπτεται στοὺς ἀνθρώπους ἡ ἀγάπη καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ. Ἡ Θεία Λειτουργία ἔρχεται νὰ ἀλλάξει τὴ σχέση μας μὲ τὸν κόσμο καί, ἀντὶ τῆς στυγνῆς καὶ ἐγωιστικῆς ἐκμετάλλευσης μὲ τὴν ὁποία τοῦ συμπεριφερόμαστε, νὰ ἐπιλέξουμε τὸ σεβασμὸ καὶ τὴν προστασία τοῦ περιβάλλοντος μέσα στὸ ὁποῖο ζοῦμε καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖο, τελικά, ἐξαρτώμεθα. Τὸν ἴδιο σεβασμὸ ποὺ δείχνουμε στὰ Τίμια Δῶρα, ὅταν τὰ προσφέρουμε στὸν ναό, ὀφείλουμε νὰ δείξουμε καὶ πρὸς ὁλόκληρο τὸν ὑλικὸ κόσμο, ἐπεκτείνοντας τὴ Θεία Λειτουργία σὲ ὅλη τὴν Κτίση.
Ἀδελφοί μου,
Καθὼς ἡ Θεία Λειτουργία ὁλοκληρώνεται, ἐναπόκειται σὲ μᾶς νὰ προσφέρουμε στὸν ἑαυτό μας καὶ στοὺς γύρω μας τὴν ἐμπειρία μιᾶς ἄλλης, δεύτερης Θείας Λειτουργίας, ὄχι ξεχωριστῆς ἀλλὰ ὡς συνέχεια τῆς πρώτης. Ὅσο βρισκόμασταν στὸν Ἱερὸ Ναό, βιώσαμε αὐτὸ ποὺ βιώνει ὁ ἔγκλειστος σὲ ἕνα σκοτεινὸ κελί, τὴν στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν στὴν ὀροφὴ ἀνοίγει ἕνας φεγγίτης πρὸς κάποιο ὑπέρλαμπρο φῶς. Τὸ φῶς αὐτὸ εἶναι διαρκῶς διαθέσιμο ἔξω ἀπὸ τὸν ναό, ὅπως ἦταν καὶ μέσα σὲ αὐτόν. Ἀπὸ ἐμᾶς ἐξαρτᾶται ἂν ἡ καρδιά μας θὰ παραμείνει στραμμένη πὼς αὐτό το φῶς ἢ θὰ ἀποστρέψουμε τὸ πρόσωπό μας, θεωρῶντας πὼς ἡ καθημερινότητα δὲν ἔχει καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει καμία σχέση μὲ τὴν ἐμπειρία τῆς Θείας Λειτουργίας.
Ζοῦμε σὲ ἐποχὲς δύσκολες, ἐποχὲς ἀδιεξόδων καὶ σκοτεινῶν δρόμων. Ὁ πειρασμὸς τῆς ἀπόγνωσης συχνὰ μᾶς ἀπειλεῖ καὶ στερεῖ ἀπὸ τὴ ζωή μας τὴ χαρὰ καὶ τὴν ἐλπίδα. Ἀπελπισμένοι, ἐναποθέτουμε τὶς ἐλπίδες μας σὲ κοσμικὲς ὑποσχέσεις, στὴν αὔξηση τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν καὶ σὲ σχέδια ποὺ ἐπαγγέλλονται μία εἰρήνη ποὺ δὲν ἐπιτυγχάνεται ποτέ.
Ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἁπλόχερα προσφέρεται σὲ κάθε Θεία Λειτουργία ἀποτελεῖ τὴ μοναδικὴ ἐλπίδα τοῦ κόσμου ἀλλὰ καὶ τοῦ καθενὸς ἀπὸ μᾶς στὴν προσωπική του ζωή. Ἡ Θεία Λειτουργία τῆς καθημερινότητας μετὰ τὴ Θεία Λειτουργία τῆς Κυριακῆς εἶναι ὁ μόνος δρόμος ὑπέρβασης τοῦ φόβου καὶ ἐνατένισης τῆς αἰώνιας χαρᾶς.
Ἂς ἀκολουθήσουμε αὐτὸν τὸν δρόμο. Ὁ Χριστὸς προπορεύεται καὶ μᾶς καλεῖ κάθε μέρα, κάθε στιγμή. Ἡ καρδιά μας Τὸν ποθεῖ. Ἂς ὑπερασπιστοῦμε καὶ ἂς διατηρήσουμε ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ τὴν ἐμπειρία τῆς Θείας Λειτουργίας, διατηρῶντας διαρκῶς τὴν ἐπαφὴ καὶ τὴ σχέση μαζί Του, μέσῳ τῆς προσευχῆς καὶ τῆς ἐναρμόνισης τῆς ζωῆς μας μὲ τὸ θέλημά Του.
Μόνον ἔτσι, ἡ κάθε Θεία Λειτουργία θὰ μᾶς βρίσκει ὅλο καὶ πιὸ ἕτοιμους γιὰ συνάντηση μὲ τὸν Θεὸ Πατέρα καὶ θὰ ἀναζωογονεῖ ὅλο καὶ περισσότερο τὴν παρουσία τοῦ Χριστοῦ μέσα μας, μεταβάλλοντάς μας σὲ ζωντανοὺς κήρυκες τῆς ἐλπίδας καὶ τοῦ ὁράματος τῆς ἐπουράνιας Βασιλείας, ἡ ὁποία ὅλο καὶ πλησιάζει. Ἀμήν.
Μὲ ὅλη μου τὴν πατρικὴ ἀγάπη,
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
+ Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ
